धुळे दर्पण न्यूज :- धुळे, २५ ऑक्टोबर २०२४: महाराष्ट्रातील विधानसभा निवडणुकीसाठी आचारसंहिता १५ ऑक्टोबरपासून लागू करण्यात आली आहे. या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर भारत निवडणूक आयोगाने ‘सी-व्हिजिल’ अॅपद्वारे आचारसंहिता उल्लंघनाच्या घटनांवर तात्काळ कार्यवाही करण्याची सुविधा नागरिकांना दिली आहे. ‘सी-व्हिजिल’ अॅपचा उद्देश नागरिकांना थेट आयोगाशी जोडून निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि निष्पक्षता कायम ठेवणे हा आहे.


  १५ ऑक्टोबर ते २४ ऑक्टोबर २०२४ या कालावधीत धुळे जिल्ह्यात 'सी-व्हिजिल' अॅपवर आचारसंहिता उल्लंघनाच्या एकूण १७ तक्रारी प्राप्त झाल्या. यातील १६ तक्रारी निकाली काढण्यात आल्या असून एक तक्रार अयोग्य असल्याने ती फेटाळण्यात आली आहे. जिल्हा निवडणूक शाखेकडून देण्यात आलेल्या माहितीनुसार, धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघात १२ तक्रारी, साक्री मतदारसंघात ३ तर धुळे ग्रामीण मतदारसंघात २ तक्रारी नोंदवण्यात आल्या.


‘सी-व्हिजिल’ अॅपचे कार्यप्रणाली आणि उद्देश

"बातम्यासाठी या ग्रुपमध्ये जॉईन व्हा."

  भारत निवडणूक आयोगाने निवडणूक प्रक्रियेतील निष्पक्षता आणि कायद्याचे पालन सुनिश्चित करण्यासाठी ‘सी-व्हिजिल’ (cVIGIL) अॅप विकसित केले आहे. नागरिकांना कोणत्याही प्रकारचे आचारसंहिता उल्लंघन दिसल्यास, त्यांनी त्याचे फोटो किंवा व्हिडिओ अॅपवर अपलोड करून तक्रार नोंदवता येते. या तक्रारींवर अवघ्या १०० मिनिटांत कार्यवाही करण्याचे नियोजन आहे. अॅपमध्ये तक्रारदाराची गोपनीयता आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी 'एंड टू एन्ड एन्क्रिप्शन' सुविधा आहे. त्यामुळे तक्रार करणाऱ्याचे नाव गुप्त राहते.


  तक्रार नोंदवण्यासाठी पायऱ्या: १. अॅप डाउनलोड करा: 'सी-व्हिजिल' अॅप गुगल प्ले स्टोअर किंवा अॅपल अॅप स्टोअरवरून डाऊनलोड करता येते. २. खाते तयार करा: आपला मोबाईल क्रमांक, पत्ता आणि मतदारसंघाची माहिती प्रविष्ट करा. ३. तक्रार नोंदवा: आचारसंहिता भंगाची घटना निवडून त्यासंदर्भातील फोटो किंवा व्हिडिओ अपलोड करा. ४. तक्रार सबमिट करा: तक्रार सबमिट झाल्यानंतर, निवडणूक यंत्रणा तात्काळ कार्यवाही करते.



अॅपद्वारे तातडीने कार्यवाही आणि तपासणी यंत्रणा


  तक्रार प्राप्त होताच निवडणूक आयोगाची यंत्रणा घटनास्थळी तपासणी करते. यासाठी केंद्रीय निरीक्षक, खर्च निरीक्षक, सामान्य निरीक्षक, आणि पोलीस निरीक्षकांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. प्रत्येक तक्रारीची तपासणी घडलेल्या ठिकाणी जाऊन केली जाते. त्यामुळे आचारसंहिता भंगाच्या कोणत्याही प्रकाराची त्वरित दखल घेतली जाऊ शकते.


तक्रार नोंदविण्याचे महत्त्व


  निवडणुकीच्या काळात आचारसंहिता हा एक महत्त्वाचा नियम असतो, ज्यामुळे निष्पक्ष आणि पारदर्शक मतदान प्रक्रिया राखली जाते. राजकीय पक्ष किंवा उमेदवारांकडून नियमांचे उल्लंघन होऊ नये यासाठी नागरिकांच्या जागरूकतेला महत्त्व आहे. पूर्वी अशा तक्रारी नोंदविण्याकरिता प्रशासनाच्या मदतीचा आधार घ्यावा लागत होता, मात्र आता ‘सी-व्हिजिल’ अॅपद्वारे नागरिक स्वतः आयोगाकडे तक्रार करू शकतात. ही सुविधा जनतेच्या सक्षमीकरणाचे एक उदाहरण आहे, ज्यामुळे निवडणूक प्रक्रियेत प्रत्येकाचा सहभाग आणि निष्पक्षता वाढवता येते.


आचारसंहिता उल्लंघनाच्या तपासात नागरिकांचा सहभाग


  नांदेड जिल्ह्यातही 'सी-व्हिजिल' अॅपवर मोठ्या प्रमाणात तक्रारी नोंदविण्यात आल्या आहेत. एकूण ३२ तक्रारींपैकी ११ तक्रारी निकाली काढल्या असून उर्वरित २१ तक्रारींची तपासणी सुरु आहे. हा आकडा लोकांमधील निवडणूक प्रक्रियेबद्दल जागरूकता आणि निवडणूक आयोगाच्या तातडीच्या कार्यवाहीच्या क्षमतेचे प्रतीक आहे.


डाटा सुरक्षा आणि गोपनीयता


  निवडणूक आयोगाने ‘सी-व्हिजिल’ अॅपद्वारे नोंदविलेल्या तक्रारींची गोपनीयता आणि सुरक्षितता सुनिश्चित केली आहे. तक्रार करणाऱ्याचे नाव गुप्त ठेवले जाते, तसेच नोंदविलेली माहिती 'एंड टू एन्ड एन्क्रिप्टेड' आहे. त्यामुळे नागरिकांना तक्रार नोंदवताना डाटाच्या सुरक्षिततेची चिंता करण्याची गरज नाही.


निष्कर्ष


  ‘सी-व्हिजिल’ अॅप नागरिकांना निवडणूक प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग देण्याची संधी देते. मतदारांना कोणत्याही प्रकारचे आचारसंहिता उल्लंघन झाल्यास तात्काळ आयोगाकडे तक्रार नोंदवता येते. या अॅपच्या वापरामुळे निवडणुकीतील पारदर्शकता राखली जाते आणि कायद्याचे पालन सुनिश्चित केले जाते. धुळे जिल्ह्यात दाखल झालेल्या १७ तक्रारींवर तात्काळ कार्यवाहीचे उदाहरण आहे.